Seksueel misbruik in de kerk: TUU draagt bij aan onderzoek en gesprek
Vanaf maandag 15 september 2025 is via de bekende podcastplatforms een nieuwe BNNVARA-podcast over seksueel misbruik in de kerk te beluisteren. De podcast draagt de titel ‘Vloeken in de Kerk’. De serie is gemaakt door onderzoeksjournalisten Ellen van den Berg en Maarten Dallinga, en richt zich met name op misbruik binnen de Protestantse Kerk in Nederland (PKN). Vanuit de TUU hebben Leon van den Broeke en Hans Schaeffer meegewerkt aan een kleine enquête. Deze is opgesteld door de onderzoeksjournalisten en is ook via de TUU-nieuwsbrief verspreid. Pim Boven en Leon van den Broeke zijn geïnterviewd door de onderzoeksjournalisten en zijn in de podcastserie te horen.
Als Theologische Universiteit Utrecht vinden we het belangrijk dat het thema seksueel misbruik in kerkelijke contexten blijvend aandacht krijgt. Niet alleen binnen de PKN, maar ook binnen de NGK. De podcast maakt duidelijk hoe groot de impact is van seksueel misbruik binnen pastorale of geestelijke gezagsrelaties. Juist daarom is het essentieel dat bestaande meldpunten goed functioneren, en dat er blijvende aandacht is voor preventie, zorg voor slachtoffers en ethische reflectie.
Binnen het onderwijs aan (aankomende) predikanten, maar ook in onderzoek en publicaties, zijn verschillende onderzoekers en docenten van de TUU bij dit thema betrokken..
Open-access publicaties vanuit de TUU
Wilco de Vries, universitair docent ethiek aan de TUU, onderzoekt de rol van vergeving bij misbruik. In een bijdrage aan het internationale platform Christianity Today waarschuwt hij voor het gevaar van het afdwingen van vergeving bij slachtoffers: The Danger of Forcing Forgiveness. Samen met Jonathan Rutledge, Allard Sierksma, Katherine Jackson-Meyer, J. Schaap – Jonker en Richard Cowden schreef hij het artikel Forgiveness Reconsidered: Agency and the Contextual Nature of Forgiveness in the Aftermath of Clergy Sex Abuse.
Leon van den Broeke, hoogleraar Rechtstheologie en Kerkrecht aan de TUU, schreef en adviseert over kerkelijke procedures ingeval van misbruik. In 2014 verscheen zijn artikel “Het lichaam van de minderjarige. Rechtsbescherming van minderjarige getroffenen van seksueel misbruik in de Protestantse Kerk in Nederland.” Dit artikel verscheen in het NTKR: Tijdschrift voor Recht en Religie.
Met Pim Boven, Jacques Claessen, Auke Dijkstra, Klaas-Willem de Jong en Wilco de Vries schreef hij het artikel: De positie van de benadeelde bij misbruik in de Protestantse Kerk in Nederland.
Meldpunt
Wie zelf te maken heeft (gehad) met misbruik of zorgen heeft over een situatie, kan terecht bij een kerkelijk meldpunt. Een overzicht van deze meldpunten is hier te vinden.
