‘Je kunt niet alleen in de kerk, maar ook in de bioscoop de diepte van het leven proeven’
Kun je meer leren over God door het kijken van films? Jazeker, zegt theoloog Tabitha van Krimpen. Samen met Rob Compaijen (PThU) en Floris Petersen (TUU) richtte zij vorig jaar de Theologische Filmclub op. Het doel is om theologische thema’s in films te ontdekken en hier het gesprek over aan te gaan. ‘Tijdens het nagesprek op de filmavond ontstaan er vaak verrassende en verrijkende inzichten.’ Hoe ziet een avond er precies uit? En wanneer is deze geslaagd? Lees hier ons interview met mede-oprichter en theoloog Tabitha van Krimpen.
Hoe kwamen jullie op het idee om een Filmclub te starten?
‘Collega en filosoof Rob Compaijen en ik zijn allebei filmliefhebber en raakte in gesprek over hoe belangrijk het is om vanuit theologisch perspectief te reflecteren op film. We werden enthousiast en kwamen zo op het idee van een Theologische Filmclub. Tijdens een evenement van de Theologische Universiteit Utrecht waar ik was, bleek in gesprek met Floris Petersen dat bij de TUU hetzelfde idee leefde, dus waarom niet de handen in één slaan? We pitchten het idee bij de PThU en TUU en met hun goedkeuring en financiering werd de Theologische Filmclub geboren.’
Wat is het doel van de Theologische Filmclub?
‘Het doel is het stimuleren van het gesprek over en de reflectie op films. We zijn ervan overtuigd dat je niet alleen in de kerk, maar ook in de bioscoop de diepte van het leven kunt proeven. Thema’s als goed en kwaad, hoop en wanhoop, schuld en vergeving en betekenis en mysterie komen aan bod in films en raken zo aan theologie. We hopen samen met de bezoekers van de filmclub op ontdekkingstocht te gaan en ons te verwonderen over de rijkheid en diepgang van veel films.’
Hoe zit een avond eruit?
‘Tijdens onze maandelijkse filmavonden houdt een theoloog, meestal van de TUU of PThU, een inleiding bij de film en werpt alvast een tipje van de sluier op over de theologische thematiek in de film. Ook is het fijn om te weten wie de film gemaakt heeft en welke visie achter de film zit. Als we vervolgens de film samen kijken zie je daardoor lagen en betekenissen die je anders wellicht niet had gezien. De inleider geeft ook een aantal gespreksvragen mee bij de film en na afloop praten we daarover met elkaar door. We sluiten af met een gezellige borrel. De avonden zijn van 19.00-21.30 uur en vinden plaats in de filmzaal van de TUU, Plompetorengracht 3.’
Hoe selecteren jullie de films die je gaat kijken?
‘De inleider kiest de film die we kijken en bespreken. We streven daarbij naar een mix van verschillende films, van filmhuisfilms tot meer populaire films, waarbij religieuze thema’s soms heel expliciet en soms meer impliciet aanwezig zijn. We hebben zowel een avond over een huilend Mariabeeld, als een avond over de film ‘Barbie’ gehouden. Hele verschillende films, maar waarin allebei diepere en verrassende theologische thema’s te vinden zijn.’
Hoe ontdek je theologie in films?
‘Niet alle films zijn even geschikt voor het theologische gesprek erover. Films die met een duidelijke en vaak artistieke visie gemaakt zijn lenen zich hier vaak goed voor. In de nieuwe verfilming van Frankenstein bijvoorbeeld, heeft regisseur Guillermo del Toro zijn eigen katholieke achtergrond ingebracht en verwijst de vader-zoon relatie (schepper en schepsel) ook naar God en de incarnatie, God die mens werd. Ik vind dat fascinerend om te zien en te ontdekken. Het gaat om met een theologische bril naar films kijken. Daarvoor heb je een theologisch gevulde rugtas nodig en moet je aandachtig de film op je in laten werken om die diepere lagen te ontdekken.’
Op woensdag 3 december staat de volgende filmavond op de planning. Is hier al iets meer over bekend?
‘Onderzoeker en missioloog James Butler is te gast. Hij is op bezoek bij de PThU en verzorgt met veel plezier de inleiding op een film over een monster. Wat is eigenlijk de rol van het figuur van het monster? Zijn monsters altijd slecht en wat leert de film ons over hoop en verlossing? De inleiding is dit keer in het Engels, de film is in het Engels met Nederlandse ondertiteling.’
Kan iedereen de filmavonden bezoeken?
‘Iedereen is van harte welkom om de filmavonden te bezoeken! Je hoeft zeker geen theoloog te zijn, studenten en niet-studenten, jong en oud zijn van harte welkom! Hoewel we ook op Instagram actief zijn, delen we alleen in onze Whatsapp- en Signalgroep de filmtitels. Dat is vanwege de filmrechten. Wordt dus net als 300 anderen lid van onze Whatsapp– of Signalgroep en blijf op de hoogte van de komende filmavonden!’
Luistertip: Podcastaflevering van Heilige Grond over Film en Theologie, met Tabitha van Krimpen en ND filmrecensent Jort van Slooten.