Belangstelling vanuit Beieren: Duitsers op bezoek bij Kerk2030

Kerkvernieuwing is van alle plaatsen en tijden. Dat bleek maar weer eens toen een groep van zo’n twintig Duitse kerkleden (predikanten, pastores, vrijwilligers) van 24-26 juni 2026 op bezoek kwam bij het Expertisecentrum Kerkvernieuwing Kerk2030. Vertrokken vanuit het Dekanat Lohr am Main, kwamen ze in het snikhete Utrecht aan. 

Kennismaking 

Op de eerste dag maakten we wederzijds kennis. Dat gebeurde op de kenmerkende Kerk2030 manier: door bijbelluisteren en gebed. Bas van Zuijlekom nam de groep mee in het lezen van Zacheria 4: ‘niet door kracht noch geweld, maar door mijn Geest’. Na intensief gesprek over op welke krachten wij vertrouwen in ons werk, sloten we af met gebed. Bij K2030 ervaren we dat dit ‘wonen in het Woord’ (Keifert en Wesley Granberg-Michaelson in How Change Comes to your Church 2019) erg belangrijk is. We leven weliswaar in de wereld (dwelling in the world), maar er is méér en dat meer moeten we telkens opnieuw ons eigen maken en overdenken. Vandaar deze start met Bijbelluisteren.  

Karen Zwijze-Koning gaf vervolgens een introductie in de specifieke werkwijze van Kerk2030 als het gaat om kerkvernieuwing. Daarbij gaf ze veel aandacht aan het verloop van zo’n proces van intervisie en coaching zoals teams dat bij ons krijgen en wat een vernieuwings-traject in de kerk kan opleveren. De groep was vooral onder de indruk van hoe we bij Kerk2030 proberen om te vertragen zonder vaart te verliezen. Het idee van Slow church werd herkend, en tegelijk was het ook wel spannend omdat velen van hen vooral denken in termen van Angebot: biedt de kerk wel genoeg voor de verschillende doelgroepen? 

Opstandingskerk

In de middag hadden we een mooie ontmoeting in de Opstandingskerk met een praktische presentatie van Nadine en Rick van het plaatselijke GLOW-team. Ze vertelden over groei en krimp in hun kerk, wat dit met hen had gedaan en hoe ze wachtend hebben gezocht naar een weg om in de toekomst te gaan. Daar ging de groep wel op aan! Wat de Duitse groep vooral trof was hoe we in het GLOW-traject gaan voor collaboratief werken met zowel leidinggevende kerkenraadsleden als lekengelovigen samen en daarbij de bottom up kerk gedachte. Duitse kerken zijn juist nogal hiërarchisch gestructureerd (top-down). Dat maakt zo’n principe van Kerk2030, dat in een kerk-team altijd twee kerkenraadsleden en twee gemeenteleden moeten zitten, voor hen heel spannend. Ze maakten vanuit hun origine sterk onderscheid tussen ambt en leken en vonden de combinatie boeiend. We hebben er dan ook uitgebreid samen over doorgepraat. 

Werkzame stoffen 

De volgende dag volgde een introductie op de meer algemene ideeën over kerkvernieuwing en de verwerking daarvan binnen Kerk2030: de werkzame stoffen. Hans Schaeffer begon de ochtend (opnieuw) met bijbelluisteren, dit keer vanuit Jozua 1 en Matteüs 28: de bemoediging dat God altijd met ons gaat in ons werk. Toen de Duitse groep doorkreeg dat we elke ochtend zo spiritueel geladen met hen wilden openen waren ze daarover vol lof en zagen ze ook kansen voor de kerken die ze zelf leiden. De Bijbel verbindt en het samen zoeken naar leiding vanuit het Woord, maakt ook dat je daarna anders spreekt over meningen, wensen en verwachtingen ten aanzien van kerkvernieuwing. Dat ondervonden ze nu zelf (opnieuw) aan den lijve. 

In het latere gedeelte van de ochtend stonden we ook stil bij intergenerationaliteit in plaats van doelgroepenkerken. Generatie Z was een onbekend begrip voor deze groep; nieuwe interesse onder jongeren voor zingevingsvragen en voor de kerk hebben ze nog niet waargenomen. We vertelden dat we in Nederland nu wel deze hernieuwde belangstelling onder jongeren (voor het geloof) zelf waarnemen.  

Het werd al met al een zeer levendige (en warme) morgen bovenin de aula van de Theologische Universiteit Utrecht. In de middag waagde een klein groepje zich aan een theologische rondleiding door de hete binnenstad. 

Terugreis via Maastricht 

De vrijdag stond in het teken van een werkbezoek aan Maastricht. Klaas en Marije Koelewijn spraken over kerkvernieuwing in deze internationale studentenstad en de specifieke uitdagingen daarvan. Ook de waarde, last en noodzaak van een visie op het kerkgebouw kwam nadrukkelijk voorbij, in de lijn van Sam Wells. Wells benadrukt dat zo’n gebouw op allerlei manieren zowel belemmerend als vruchtbaar kan worden voor kerkvernieuwing – en hoe je daarop kunt sturen… 

Al met al voelden de Duitse bezoekers zich erg gezegend – en wij voelden ons als kernteam ook gezegend! – door dit driedaagse werkbezoek. Zo hebben we God samen gedankt voor deze mooie ervaring.